Informacja dla potencjalnych wnioskodawców II naboru wniosków w ramach operacji typu Gospodarka wodno-ściekowa” objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

02.10.2019

W świetle zapisów interpretacji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi znak: ROW/ws/ar/213/112/2951/09 z dnia 13 maja 2019 r. oraz znak: ROW.wrt.504.26.2016 z dnia 11 października 2016 r. koszty związane z budową przyłączy mogły stanowić wydatek kwalifikowalny pod następującymi warunkami:

  • Budowa przyłącza kanalizacyjnego:
    a)   w przypadku, gdy w granicach nieruchomości przyłączanej do sieci zlokalizowana jest studzienka (lub przewidziano jej wybudowanie), za kwalifikowalne mogą być uznane wydatki poniesione na budowę przewodów zlokalizowanych zarówno poza granicami tej nieruchomości, jak również w jej granicach, jednak nie dalej, niż do pierwszej studzienki (wraz ze studzienką) od strony granicy tej nieruchomości.
    b)   w przypadku braku studzienki w granicach nieruchomości przyłączanej, za kwalifikowalne mogą być uznane wydatki poniesione na budowę przewodów kanalizacyjnych od sieci głównej do granicy działki, natomiast w granicach nieruchomości przyłączanej tylko te odcinki będą kwalifikowalne, które służą do przyłączenia więcej niż jednego podmiotu.
  • Budowa przyłącza wodociągowego:

    Za wydatki kwalifikowalne mogą być uznane wydatki poniesione na budowę przewodów zlokalizowanych poza granicami nieruchomości przyłączanej, a w granicach nieruchomości przyłączanej tylko te odcinki, które służą do przyłączenia więcej niż jednego podmiotu.

    Wydatki poniesione na budowę przewodów (w tym studzienek) kanalizacyjnych i wodociągowych mogą być uznane za kwalifikowalne, jeżeli ich własność należy do beneficjenta lub podmiotu upoważnionego do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych wskazanego we wniosku oraz umowie o dofinansowanie.

Natomiast Uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r. powyższa zasada kwalifikowania wydatków została zakwestionowana.

Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego doprecyzowuje definicje przyłączy i normuje orzecznictwo w tym zakresie w następującym kształcie:

  • Przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (jednolity tekst: Dz. U. z 2017 r., poz. 328) jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej;
  • Przyłączem wodociągowym w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (jednolity tekst: Dz. U. z 2017 r., poz. 328) jest przewód łączący sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług na całej swojej długości.

Ponadto w uzasadnieniu ww. uchwały doprecyzowana została kwestia interpretacji zapisów w zakresie pokrywania kosztów przyłącza:

Art. 15 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu rozstrzyga o tym, kto ma pokryć koszty wybudowania przyłącza. Z art. 15 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu wynika, że „realizację budowy przyłączy do sieci […] zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci”, co oznacza, że osoba ta ma zarówno sfinansować budowę przyłączy (na własny koszt), jak i doprowadzić do ich wybudowania (zapewnia realizację budowy przyłączy). Art. 15 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu można zatem traktować jako przepis nakładający na osobę ubiegającą się o przyłączenie do sieci wyłącznie obowiązek finansowego i organizacyjnego zastąpienia przedsiębiorstwa sieciowego w realizacji brakującego „odcinka sieci”, który pozwoli na doprowadzanie wody do instalacji wewnętrznej albo odprowadzanie ścieków z instalacji wewnętrznej w nieruchomości. Wyjaśniałoby to brak przesłanki ekonomicznej, jako podstawy odmowy przyłączenia do sieci – przedsiębiorstwo sieciowe nie jest bowiem zobowiązane do rozbudowy sieci celem podłączenia do niej każdej nieruchomości, ale w przypadku wybudowania brakującego odcinka, określanego mianem przyłącza, jest zobowiązane przyłączyć nieruchomość do sieci.

Reasumując:
W świetle powołanej uchwały SN z dnia 22 czerwca 2017 r. koszty budowy przyłączy kanalizacyjnych i wodociągowych powinny być ponoszone przez odbiorców końcowych, w tym wypadku mieszkańców.

W opinii Instytucji Wdrażającej PROW 2014-2020, przedmiotowa uchwała może mieć istotny wpływ na zaplanowany przez Wnioskodawców zakres rzeczowo-finansowy projektu, gdyż implikuje poważne ryzyko zakwestionowania przez Komisję Europejską wydatków w zakresie budowy przyłączy kanalizacyjnych i wodociągowych (w rozumieniu ww. uchwały SN) w ramach projektów ubiegających się o dofinansowanie dla operacji typu „Gospodarka wodno-ściekowa” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszeniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata PROW 2014-2020.

Mając na uwadze powyższą sytuację należy dokonać ponownej analizy struktury finansowej projektów, planowanych do złożenia w ramach II naboru wniosków o przyznanie pomocy dla operacji typu Gospodarka wodno-ściekowa” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszeniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.